De veiligheidsladder
De Veiligheidsladder verhoogt het veiligheidsbewustzijn en zorgt ervoor dat mensen bewuster veilig handelen. Met de bedoeling het aantal onveilige situaties te verminderen en het aantal incidenten (verzuim, schades) te verlagen.
De veiligheidsladder is geen wettelijke verplichting, maar wordt in bepaalde sectoren en aanbestedingen wel als eis gesteld. Heel belangrijk daarbij is dat iedereen in de organisatie (van CEO tot middel managers tot de mensen op de werkvloer) zich bewust is van zijn eigen bijdrage aan de veiligheid. Dat kan alleen als er sprake is van een open cultuur waarin mensen vrij durven praten over onveilige situaties, en waarin naar de ervaringen en ideeën van de medewerkers geluisterd wordt.
Met de Veiligheidsladder kun je (formeel laten) beoordelen in welke ontwikkelingsfase op het gebied van veiligheidsbewustzijn je bedrijf zich bevindt. Er zijn vijf treden die oplopen in verantwoordelijkheid, reflectie en investeringen in veiligheid. Het is een veiligheidsladder is een hulpmiddel om invulling te geven aan de verplichting om een veilig werkklimaat te creëren (Arbowet art. 3).
De positionering binnen dit model is geen vrije inschatting waarbij groei vanzelf plaatsvindt, maar een gestructureerd en objectief vastgesteld traject. Organisaties worden beoordeeld op basis van een NEN-schema met per trede 18 vaste beoordelingscriteria. Het behaalde niveau wordt vastgesteld via audits en bekrachtigd door certificering, waarmee het niveau aantoonbaar en geborgd is.
Bron: veiligheidsladder.org
1
Pathologisch
Wat niet weet, wat niet deert
In het bedrijf is de overheersende mening: ‘Bij ons gaat niets fout, wij doen het goed, dus waarom zouden we onze tijd verdoen met preventieve veiligheidsactiviteiten?’ en ‘Wat niet weet, wat niet deert’. Het bedrijf investeert weinig tot niets in het verbeteren van het veilig gedrag. Veilig gedrag wordt niet beloond.
2
Reactief
Verandergedrag is ad hoc en van korte duur
‘Als het kalf verdronken is, dempt men de put’: er worden pas maatregelen genomen als er dingen zijn misgegaan. Het bedrijf voelt zich niet echt verantwoordelijk voor veilig gedrag maar veel meer slachtoffer. Verandergedrag is vaak ad hoc en houdt niet lang stand. Veilig gedrag wordt maar matig gewaardeerd.
3
Berekenend
Veiligheidsregels zijn belangrijk
In deze fase neemt het bedrijf wel meer verantwoordelijkheid voor de veiligheid maar vaak vooral uit eigen belang: ‘Wat levert het mij op?’ Het is vooral het (hogere) management dat zich bezighoudt met het naleven van regels en wetten; veiligheid is nog geen onderwerp dat iedereen aangaat. Management vindt veilig gedrag belangrijk en waardeert dat ook.
4
Proactief
Veiligheid heeft een hoge prioriteit en wordt voortdurend verbeterd
In fase 4 heeft veiligheid een hoge prioriteit: de hele organisatie is doordrongen van het feit dat veiligheid belangrijk is. Medewerkers weten hoe ze veilig moeten werken en spreken elkaar aan op onveilig gedrag. Het bedrijf investeert voortdurend in het proactief verbeteren van de veiligheid en in het verhogen van het veiligheidsbewustzijn van de mensen. Veilig gedrag wordt hoog gewaardeerd.
5
Vooruitstrevend
Veiligheid is 100% geïntegreerd in alle bedrijfsprocessen
In de hoogste fase is veiligheid volledig geïntegreerd in alle bedrijfsprocessen. Veiligheid zit als het ware in het DNA van de organisatie en van de medewerkers. Het is een standaard onderdeel bij reflectie en evaluatie binnen de eigen organisatie én met branchegenoten, leveranciers, opdrachtgevers en klanten. Uiteraard wordt ook in deze fase veilig gedrag hoog gewaardeerd.