Taal en veiligheid

Bij 5 tot 10 procent van de arbeidsongevallen spelen taalproblemen een rol. Om dit probleem aan te pakken heeft De Stichting van de Arbeid een praktische handreiking door TNO laten ontwikkelen. Deze handreiking is bedoeld om taalproblemen als oorzaak van onveilige situaties op de werkvloer aan te pakken. We belichten hier een aantal onderwerpen dat in de handreiking aan de orde komt.

Waarom deze handreiking?

Taal speelt vaker een rol bij ongevallen op het werk dan je in eerste instantie denkt. Werknemers die de Nederlandse taal zowel mondeling als schriftelijk niet goed beheersen, begrijpen veiligheidsvoorschriften vaak niet. De onbegrijpelijke taal waarin deze teksten vaak geschreven zijn, helpt ook niet echt.

De handreiking Taal en veiligheidsrisico’s bevat praktische oplossingen voor situaties waarin taal een veiligheidsrisico vormt. De handreiking is bedoeld als ondersteuning voor werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers van sectoren en branches die een arbocatalogus willen maken of uitbreiden.

Enkele tips voor de Taal RI&E

Om in kaart te brengen hoeveel veiligheidsrisico de aanwezige mensen in jouw organisatie lopen, kun je een Taal Risico Inventarisatie & Evaluatie opstellen, zo is in de handreiking te lezen. We noemen enkele van de tips die TNO geeft voor zo'n RI&E:
  • Neem er de vraag in op in hoeverre de werknemers de voertaal beheersen;
  • Neem er de vraag in op over het taalniveau van de veiligheidsinstructies e.d. en de mate waarin de werknemers dit taalniveau beheersen;
  • Neem er de vraag in op in hoeverre werknemers met slechtere beheersing van de voertaal gevaarlijke werkzaamheden moeten uitvoeren.

Wat je nog meer kunt doen

Behalve het opstellen van bovengenoemde RI&E zijn er meer acties die je kunt ondernemen om de veiligheid in de organisatie te bevorderen als er sprake is van een taalbarrière. Bewustwording van mogelijke gevaren is een belangrijke stap. Dat geldt niet alleen als werknemers de voertaal niet (goed) spreken, maar ook als er sprake is van laaggeletterdheid. Daarnaast kun je begeleiding en ploegindeling bepalen aan de hand van de taalvaardigheid van de mensen.

Het is ook mogelijk om afspraken te maken over de voertaal die wordt gehanteerd in het bedrijf. Beeldtaal in plaats van schriftelijke communicatie kan ingezet worden voor veiligheidsinstructies: breng deze bijvoorbeeld via video's over.

Ten slotte kun je een BHV- of EHBO-cursus in een andere taal organiseren. BHV.NL biedt deze cursussen aan. Lees via onderstaande blokken verder over cursussen in een andere taal.

De volledige handreiking inzien?

Het door TNO ontwikkelde Taal en veiligheidsrisico’s is als digitaal instrument beschikbaar. Klik hier.