(Bijna-)ongevallen registreren

In sommige gevallen ben je als werkgever verplicht om een arbeidsongeval te melden aan de Arbeidsinspectie: wanneer er sprake is van een dodelijke afloop, ziekenhuisopname of blijvend letsel. Maar het is verstandig om ook minder ernstige voorvallen te registreren. Daardoor kun je een incident beter analyseren. Misschien ontdek je een patroon en kun je op basis daarvan de veiligheid binnen je organisatie verbeteren. Kortom: een arbeidsongeval is natuurlijk vervelend, maar wel een belangrijke bron van kennis voor de preventiemedewerker.

Een ongeluk zit in een klein hoekje, zo luidt het gezegde. Een bijna-ongeval schuilt in een wat groter hoekje: vaker gaat het net níét mis dan wél mis. Het is dan verleidelijk om de gebeurtenis nonchalant weg te wuiven – of er luchtig over te vertellen op een vrimibo – en over te gaan tot de orde van de dag, maar wacht even: doe dat niet en meld het.

Een bijna-ongeval heeft minder vervelende gevolgen dan een écht ongeval, maar kan net zoveel nuttige informatie bevatten. Bijvoorbeeld op welke locaties, werkplekken of afdelingen de meeste (bijna-)ongelukken gebeuren. Door te registreren heb je ook een beeld van het aantal arbeidsongevallen dat jaarlijks plaatsvindt. Maar minstens zo belangrijk: je kunt, door het melden van bijna-ongevallen, ernstige ongevallen voorkomen. Maak dat tot ieders taak binnen de organisatie!

Het is de taak van de preventiemedewerker om te zorgen dat ongevallen en bijna-ongevallen goed in de boeken worden vermeld. Het is óók de taak van de preventiemedewerker om alles daaromheen goed te organiseren. Zorg dat het voor de medewerkers glashelder is wanneer ze aan de bel moeten trekken, en vooral ook hóé ze dat moeten doen. Maak het zo laagdrempelig mogelijk. Een (bijna-)ongeval melden is zelden een feestje, maar je kunt de drempel een stuk lager maken door te zorgen dat medewerkers het eenvoudig en snel kunnen melden. Is die drempel te hoog, dan zul je zien dat er nogal eens ‘vergeten’ wordt om iets te melden.

Zorg er, als preventiemedewerker, voor dat medewerkers niet met lood in hun schoenen aan je bureau staan. Reken ze er niet op af wanneer ze een (bijna-)ongeval melden, ook al is het een gevolg van hun eigen fout of nalatigheid. Iedereen maakt fouten. Het feit dat ze het willen melden – en dus de organisatie ervan willen laten leren – is positief. Maak van (bijna-)ongevallen geen taboe, maar neem het serieus en praat er als volwassenen over. Overal gaat er weleens iets mis. Kwestie van weer opstaan, ervan leren en de kans op herhaling minimaliseren. Zo ben je als bedrijfsnoodorganisatie pas écht goed bezig!

Heb je nog geen formulier waarmee je ongevallen en bijna-ongevallen op het werk registreert? Wij hebben een beknopte variant opgezet om je als werknemer, BHV'er of veiligheidsverantwoordelijke op weg te helpen met het professionaliseren van jullie bedrijfsveiligheid. Dit basisdocument van verslaggeving geeft je inzicht in de te registreren aandachtspunten en is voor iedere organisatie goed inzetbaar. Je kunt het ongevallen registratieformulier hier gratis downloaden.