Brand sneller dan de brandweer?

Door het gebruik van kunststoffen in meubels kan een kleine brand zich snel uitbreiden tot grote brand. Dit maakt dat je slechts drie minuten de tijd hebt om jezelf in veiligheid te brengen. Met de wetenschap dat de brandweer gemiddeld acht minuten nodig heeft om ter plaatse te komen, kunnen we zeggen dat een brand sneller is dan de brandweer. Wie een brandend huis moet ontvluchten, heeft geen tijd om spullen van waarde mee te pakken maar moet direct in actie komen. Maar hoe dan? Of belangrijker: hoe voorkom je een brand?

Om bewustwording en veiligheid te creëren slaan diverse verenigingen en instituten de handen ineen voor de Nationale Brandpreventieweken in de maand oktober. Onderzoek naar de effectiviteit van rookmelders, uitgevoerd door de Brandweeracademie, presenteert een confronterend resultaat: hoewel in 70% van de woningen een rookmelder geplaatst is, werkt slechts 45% van die rookmelders. Rookmelders die volgens de huidige regelgeving en adviezen zijn opgehangen, leveren al een belangrijke bijdrage aan de veiligheid in woningen. Echter, van alle rookmelders is slechts 35% op de juiste plek geplaatst. Het plaatsen van een rookmelder in een ruimte heeft namelijk maar beperkt effect wanneer iemand zich in deze ruimte bevindt: deze zal te laat afgaan om nog te kunnen vluchten.

Op elke verdieping in huis dient een rookmelder geplaatst te worden en jaarlijks gecontroleerd te worden. Ken de vluchtroutes in huis, schaf een branddeken aan of koop een brandblusser om een beginnende brand te doven. Een tweede belangrijke preventietip is het sluiten van binnendeuren. Bij een brand is rook de grootste bedreiging omdat het lichaam geen zuurstof krijgt wanneer je rook inademt. Door binnendeuren te sluiten houd je de giftige rook langer buiten je verblijfsruimte in het geval van brand.

In 2015 vielen in totaal 31 dodelijke slachtoffers bij 27 woningbranden. Twee op de drie woningbranden wordt veroorzaakt door menselijk handelen. De Brandweeracademie verzamelt al deze data en presenteerde in Jaaroverzicht fatale woningbranden 2015 dat in 15% van de woningbranden onvoorzichtigheid bij het koken de oorzaak is. Een defect apparaat is met hetzelfde percentage tevens een grote veroorzaker. Echter, roken is de grootste boosdoener: 30% van de woningbranden is daaraan gelinkt.

Om je eigen woning zo brandveilig te houden, is de eerste, wellicht voor de hand liggende tip, vuur veilig te gebruiken. Maak kaarsen uit als je een kamer verlaat en laat geen brandende sigaret op de asbak liggen. Een tweede advies is apparatuur stofvrij te maken. Reinig regelmatig het filter van de wasdroger en laat geen stof in de stekkerdozen achter de bank zitten. Als derde: zet apparatuur uit als je het huis verlaat. Laat de wasmachine niet draaien als je er niet bent, zorg dat de televisie uitstaat en laat geen telefoonoplader in het stopcontact zitten. Zorg daarnaast voor voldoende ruimte op de vluchtweg. Veel spullen blokkeren deze weg of maken de kans op brand zelfs groter.

Wetende dat je slechts drie minuten hebt om jezelf en medebewoners in veiligheid te brengen, is het belangrijk te beslissen wat je nou zelf gaat blussen of wanneer je vlucht. Beginnende brandjes zijn zelf te bestrijden met water, een blusser of een blusdeken. Is de brand groter dan een voetbal? Breng jezelf en je huisgenoten dan zo snel mogelijk in veiligheid. Als je buiten staat, bel je 112.

Kun je het gebouw niet kan verlaten, probeer dan bij een raam aan de straatkant te gaan staan zodat de brandweer je ziet. Kun je niet meer door de rook heen kijken? Blijf laag bij de grond, want rook stijgt op. Maak indien mogelijk een paar doeken nat en houd deze voor je neus en mond. Maar wat je ook doet: ga nooit terug een brandend gebouw in!

Als bedrijfshulpverlener leer je adequaat handelen bij acute noodsituaties.