Meldingsplicht bij een arbeidsongeval

Fabiola ziet dat rondom het melden veel misverstanden bestaan. “Bedrijven denken dat we alleen maar langskomen om een boete uit te delen. En dat we als een soort ‘boeman’ de hele organisatie op z’n kop zetten. Dat is niet zo. We zetten ons juist in om ongevallen in de toekomst te voorkomen. Hiervoor zien we ook een mooie rol voor BHV’ers.”

Om alle fabels over het melden van een arbeidsongeval uit de wereld te helpen, zetten we in dit artikel samen met Fabiola van de Arbeidsinspectie alle informatie op een rijtje, speciaal voor BHV’ers. Want als BHV’er ben je vaak als eerste bij het slachtoffer en weet je precies wat er is gebeurd. Jouw taak? Daarover is Fabiola heel duidelijk: “Volgens de wet moet de werkgever een arbeidsongeval zo snel mogelijk melden. Dat betekent niet dat jij dat als BHV’er per se moet doen, dat hangt af van hoe de organisatie dit proces heeft ingeregeld. Maar als BHV’er kun je hoe dan ook een belangrijke rol spelen.” Voordat we daar verder op inzoomen, beantwoorden we eerst de belangrijkste vraag: wanneer moet je nu eigenlijk een arbeidsongeval melden?

Wanneer moet je een ongeval op de werkvloer nu wel melden en wanneer niet? “De meldplicht geldt bij drie situaties: overlijden, ziekenhuisopname of blijvend letsel. Vaak denken mensen dat je alleen bij een ziekenhuisopname hoeft te melden, maar ook bij blijvend letsel zonder een nachtje ziekenhuis ben je meldingsplichtig. Ook als pas later blijkt dat er sprake is van blijvend letsel, moet je het ongeval op dat moment alsnog melden. Dus stel: een medewerker krijgt pas na een week klachten en wordt dan opgenomen. Dan geldt vanaf dat moment de meldplicht en moet de organisatie binnen 24 uur melden.”

Zoals hierboven verteld, is het melden van een bedrijfsongeval een werkgeversplicht. Jij bent als BHV’er dus niet verantwoordelijk voor het doen van deze melding. Toch zou het slim zijn als organisaties dit wel zo inregelen, vindt Fabiola. “Veel bedrijven hebben niet geregeld wie bij een bedrijfsongeval de melding maakt. Of ze hebben een persoon aangewezen die regelmatig thuiswerkt of niet altijd aanwezig is. Er is echter altijd een BHV’er in huis, want dat is verplicht. Zelfs tijdens nacht- en weekenddiensten. Daarom zou het slim zijn om BHV’ers de taak te geven om een arbeidsongeval te melden, zodat er altijd iemand aanwezig is die weet wat te doen,” aldus Fabiola.

Of jij in jouw organisatie nu wel of niet de aangewezen persoon bent om de melding te maken, als BHV’er kun je een cruciale schakel zijn in het meldproces omdat je vaak als een van de eersten ter plaatse bent. Wat je kunt doen? “Allereerst voor het slachtoffer zorgen, dat is het allerbelangrijkste,” vertelt Fabiola. “Daarna helpt het als je bewijs vastlegt, zoals foto’s, camerabeelden, de tijdlijn, getuigen. Soms verdwijnen bepaalde elementen door het verloop van de tijd en dan is het fijn als dit is vastgelegd. Vervolgens kun je de melder (als je dat zelf niet bent) ondersteunen en later vragen van de Arbeidsinspectie beantwoorden.”

Afsluitend heeft Fabiola nog één boodschap: “Ga niet met vingers wijzen en mensen de schuld geven. Het gaat niet om schuld. Het gaat erom dat je iets leert van een ongeval. Kijk dus niet alleen naar ‘wat deed het slachtoffer verkeerd’, dat is minder belangrijk. Want hoe zit het met het proces, het toezicht en de instructie? Wat is er aan het ongeval vooraf gegaan? Misschien is die persoon nooit aangesproken op onveilig gedrag, waren de persoonlijke beschermingsmiddelen niet in orde of de instructies niet helder. Door dat te onderzoeken, kun je leren en ongevallen in de toekomst voorkomen.

Joyce is trainer bij BHV.NL en werkt met organisaties die hun BHV en veiligheid goed willen borgen. Vanuit die praktijk deelt ze hieronder haar belangrijkste adviezen om na een incident door te pakken op structurele preventie en goed werkgeverschap. “Een ongeval wordt vaak netjes afgehandeld, maar daarna loopt de organisatie weer door alsof er niets is gebeurd. Terwijl daar de grootste veiligheidswinst ligt. Het is belangrijk om te leren van ongevallen, geen vingers te wijzen naar de persoon en goed onderzoek te doen naar hoe en waarom het ongeval heeft kunnen plaatsvinden. Pas als je de oorzaken scherp hebt, kun je maatregelen kiezen die herhaling echt voorkomen,” aldus Joyce. Haar tips: