RI&E: onmisbaar voor de bedrijfsveiligheid

Mensen moeten hun werk kunnen doen zonder lichamelijke of psychische problemen op te lopen. Om daarvoor te zorgen is de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) in het leven geroepen. De Arbowet beschrijft de taken en mogelijkheden die de werkgever, de werknemers, de ondernemingsraad, de arbodienst en de Inspectie SZW hebben, en helpt je een goed arbobeleid binnen je bedrijf op te zetten. 

Naleven Arbowet valt kwantitatief en kwalitatief tegen

Maar zoals wel vaker met wetten het geval is, is er een behoorlijk verschil tussen theorie en praktijk. Want hoe helder de Arbowet op papier ook is beschreven, in de praktijk valt het naleven van de wet zowel kwantitatief (het aantal bedrijven dat volledig aan de arboverplichtingen voldoet) als kwalitatief (de manier waarop bedrijven met hun arboverplichtingen omgaan) nogal tegen. Dat blijkt uit het onderzoek dat de Inspectie SZW ook dit jaar weer gedaan heeft. Een samenvatting van het onderzoek vind je elders op onze site, onder de titel Hoe veilig werkt Nederland? In dit artikel gaan we wat dieper in op twee van de opvallendste conclusies van dit onderzoek en hoe onwenselijk die zijn.

Onderzoeksresultaten

Twee conclusies uit het onderzoek van de Inspectie vielen ons bijzonder op:
1. De RI&E wordt steeds meer gezien als een administratieve verplichting dan als een belangrijke basis voor het veiligheidsbewustzijn in een bedrijf
2. De verplichtingen tot het hebben van een plan van aanpak (38%), een RI&E (45%) en een preventiemedewerker (47%) worden het minst nageleefd.
 
Het is opmerkelijk én zorgelijk dat relatief weinig bedrijven een RI&E hebben. Werken aan veilige arbeidsomstandigheden begint immers bij het kennen van de risico’s die er in een organisatie zijn. Want alleen als die risico’s bekend zijn, kun je gericht werken aan het voorkomen van ongewenste situaties en verhogen van de veiligheid van de medewerkers.
 
Elke organisatie kent bedrijfsspecifieke risico’s. En dat zijn er vaak meer dan je in eerste instantie denkt. Niet alleen mogelijke ongelukken met machines en materieel of de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen, maar ook de werkdruk en de belasting van de mensen kunnen behoorlijke risico’s vormen. Volgens artikel 5 van de Arbowet is elke werkgever verplicht om die risico’s en gevaren in kaart te brengen en risicobeperkende maatregelen te beschrijven. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Want je kunt geen gevaren en risico’s beschrijven en dus geen passende maatregelen nemen als je niet weet wat alle gevaren zijn.

RI&E kan veiligheidscultuur verhogen

Het inventariseren en evalueren van risico's is een dynamisch en continu proces. De omstandigheden kunnen wijzigen, maar ook de wet- en regelgeving. Daarnaast ontwikkelt de techniek zich in razend tempo, wat ook weer nieuwe risico's met zich meebrengt. Daarom is het zaak je RI&E regelmatig te (laten) toetsen.

De RI&E werkt optimaal als het een ‘levend’ document is, waarin het gehele proces rondom arbeidsveiligheid binnen het bedrijf wordt vastgelegd en voortdurend wordt aangepast. Je kunt een RI&E dan gebruiken om de veiligheidscultuur op een hoger plan te tillen. Self-assessment-tools en de methode van ‘de ladder’ van veiligheidscultuur kunnen je daarbij helpen.

Sterk aan te bevelen: RI&E in combinatie met veiligheidscultuur

Een veiligheidscultuur is het geheel van waarden, uitgangspunten, percepties en gewoonten over het omgaan met gezondheids- en veiligheidsrisico’s. Een gedeeld opvattingensysteem over hoe belangrijk gezondheid en veiligheid zijn in het bedrijf en hoe de mensen moeten handelen als er wat misgaat. Sommige veiligheidsculturen zijn meer op controle gericht (compliance), andere meer op leren (participatie). Participatie komt voort uit een intrinsieke motivatie van iedereen binnen het bedrijf om veilig te werken. Dat vraagt van elke medewerker een meer proactieve en lerende houding. Participatie is overigens niet per definitie beter dan compliance; een goede balans verdient de voorkeur.

Een sterke veiligheidscultuur in combinatie met een actuele RI&E is nodig om de arbo-instrumenten effectief en preventief te kunnen inzetten. Een veiligheidscultuur creëren is, in tegenstelling tot het hebben van een RI&E, geen wettelijke verplichting, maar helpt absoluut om aan de verplichtingen van de Arbowet te voldoen. Bovendien is een goede veiligheidscultuur een voorwaarde om gezond en veilig te werken. En dat is waar het uiteindelijk om draait.


Bron: ​Inspectie SZW, Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Staat van de arbeidsveiligheid, ‘Iedereen een veilige én gezonde werkplek’

Risico Inventarisatie & Evaluatie

Basis voor het werken aan goede arbeidsomstandigheden is het kennen van de risico’s. Als je de bedrijfsspecifieke risico’s van je organisatie kent, kun je gericht werken aan het voorkomen van ongewenste situaties en aan het voorbereiden op de inzet van jouw bedrijfsnoodorganisatie. Wij kunnen je helpen met het in kaart brengen van alle risico's van jouw organisatie. 

Lees meer

  • Werken tijdens een hittegolf
    Werken tijdens een hittegolf
    Extreme hitte! Het werken in een te warme omgeving heeft invloed op onze werkprestaties en op onze gezondheid. Met onderstaande tips kunnen jij en je werknemers en/of collega’s deze hinder voor zijn of beperken tot een werkbare situatie.
  • Week van de teek
    Week van de teek
    Elk jaar krijgen mensen in Nederland ruim een miljoen tekenbeten! Lees snel onze tips over hoe je een tekenbeet voorkomt en wat je kan doen als je gebeten bent.
  • Wat is volgens de Arbowet verplicht?
    Wat is volgens de Arbowet verplicht?
    Werknemers moeten veilig en gezond kunnen werken. Om daarvoor te zorgen is de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) in het leven geroepen. In die wet zijn verplichtingen voor zowel werkgevers als werknemers vastgelegd. 
  • Is VCA verplicht?
    Is VCA verplicht?
    Nee, een VCA is niet verplicht. Maar een VCA-certificaat wordt wel steeds vaker door opdrachtgevers geëist. Dit heeft te maken met de regels die de Arbowet aan bedrijven stelt. 
  • BHV verplicht? Wat zegt de wet?
    BHV verplicht? Wat zegt de wet?
    Hoe zit het nu precies met bedrijfshulpverlening? Wat is wel en niet verplicht? En waar moet je aan voldoen als werkgever?
  • Is een RI&E verplicht voor mijn bedrijf?
    Is een RI&E verplicht voor mijn bedrijf?
    Het antwoord op die vraag is duidelijk: ja, een RI&E is verplicht. Sinds 1 januari 1994 is de RI&E verplicht (Risico Inventarisatie & Evaluatie) voor alle werkgevers vanaf 1 FTE. 
  • Is een bedrijfsnoodplan verplicht?
    Is een bedrijfsnoodplan verplicht?
    Het antwoord op deze vraag is duidelijk: Elk bedrijf in Nederland is verplicht zich voor te bereiden op noodsituaties. Het is daarom handig, en wordt vaak geëist, om een bedrijfsnoodplan te hebben. Want met een bedrijfsnoodplan kan bedrijfsschade en menselijk leed zoveel mogelijk beperkt worden.
  • Is een ontruimingsoefening verplicht?
    Is een ontruimingsoefening verplicht?
    Je moet er toch niet aan denken: er breekt brand uit en de mensen in het gebouw – je collega’s en jullie bezoekers -  raken in paniek. Ze weten maar één ding: ze willen er zo snel mogelijk weg. Maar door de angst kunnen ze niet meer helder denken, door de rookontwikkeling zien ze de uitgangen niet meer en door hun haast om weg te komen duwen ze anderen omver.
  • Wie doet wat als het erop aankomt?
    Wie doet wat als het erop aankomt?
    Dat BHV’ers onmisbaar zijn bij een ontruiming is bekend. Als mensen in geval van nood zo snel mogelijk het pand moeten verlaten, zijn het de BHV’ers die dit in goede banen leiden. Maar weet je ook dat er behalve die BHV’ers op de werkvloer nog veel meer mensen betrokken zijn bij bedrijfsveiligheid? Weet jij wat hun rollen, taken en verantwoordelijkheden zijn?

info@bhv.nl

024 373 09 77
Bel ons terug
.
BHV.NL maakt gebruik van cookies om het bezoek aan onze website gemakkelijk te maken. Daarnaast vind je sneller wat je zoekt en bieden we jou relevante informatie. Door op 'OK' te klikken ga je hiermee akkoord. Klik hier voor de instellingen, meer informatie en onze privacyverklaring.
Cookies uitschakelen